09 Aralık 2011 - Anasayfa | Yazarlar Haberi yazdır

OBEZITE SISMANLIK

OBEZITE SISMANLIK

Harun UZEL

  • Facebook Paylaş
  • Twitter Paylaş
Bu köşe yazısı 8692 kez okunmuştur

Obezite vücutta aşırı ölçüde yağ dokusu bulunmasıdurumudur. Şişman anlamına gelen “Obese” sözcüğü Yunanca “obere” sözcüğünden türeyen bir isim olup, “çok yemek yiyen” anlamına gelmektedir. Muhtemelen Türkçe’deki “obur” sözcüğü de aynı kökten gelmektedir.

Vücudumuzda su, yağ,protein, karbonhidrat, çeşitli vitamin ve mineraller bulunur. Bunların belirli bir oransal denge içinde bulunmaları gerekir. Eğer, vücudumuzdaki yağ miktarıçok artar ve özellikle bel bölgemizde toplanırsa, yüksek kolesterol, yüksek tansiyon,şeker hastalığı, kalp hastalığı ve inme riski de artar. Ayrıca meme ve diger kadın hastalıkları, prostat ve kolon(kalın barsak) kanseri gibi yaşamı tehdit eden hastalıklar için bir risk faktörüdür. Ayrıca eklem hastalıkları, safra taşı ve safra kesesi iltihaplanması, obstruktif uyku apne sendromu ve ameliyat komplikasyonları gibi koşullar için de bir risk faktörüdür.
Yine obezite doğum zorlukları, gebe kalma zorlukları ve depresyon dahil pek çok bozuklukla ilişkilidir.

 Nedenleri nelerdir?
Şişmanlığın en önemli nedeni, günlük yaşamınız sırasında ya da egzersiz yaparken harcadığınızdan daha fazla kalori almaktır. Yaktığınızdan fazla kalori almak ya da çok fazla doymuş (katı) yağ, trans yağ ve kolesterol tüketimi sonucunda sıklıkla kan kolesterolu de artar.

 Ne zaman obeziteden söz edilir?
Vücuttaki yağ oranı nasıl ölçülür: VKİ hesabı

Vücuttaki yağ oranı, bel çevresi ve vücut kitle indeksi (VKİ) kavramları ile ifade edilir.
Bel çevresinin kadınlarda 88 cm, erkeklerde 102 cm üzerinde olması kalp damar hastalığı riskinin yüksekliğine işaret eder.
Vücut kitle indeksi (VKİ) ise vücut ağırlığı (kilogram), boyun (metre) karesine bölünerek hesaplanır.
VKİ = Vücut ağırlığı (kg) / Boy2 (m2)
18.5’in altı: Zayıf
18.5 ile 24.9 arası: Normal kilolu
25 ile 29.9 arası: Fazla kilolu(ideal vücut ağırlığının en az %10 fazlası)
30 ile 39 arası: Şişman (Obez)(ideal vücut ağırlığının en az 15 kg fazlası)
40 ve üzeri: İleri derecede şişman

VKİ 25’den düşük olan kişiler sağlıklı kabul edilirken, 25’in üzerinde, başka bir risk faktörü olmayan bireylerde bile kalp hastalığı ve inme gibi ciddi riskler söz konusudur.

Kendi VKI´ nizi su sekilde hesaplayabilirsiniz.
Örnek verecek olursak; 1,70m boyunda 60 kilo ağırlığındaki bireyin VKI=60/1,70X1,70=20,7 (normal)
1,60 m boyundaki 85 kilo ağırlığındaki bireyin VKI=85/1,60X1,60=33 (şişman-obez)

 Kilo verme için sağlıklıöneriler

Zayıflarken sağlımızı kaybetmek istemiyorsak nelere dikkat etmeliyiz?
Kilo vermek ve verilen kiloları geri almamak çoğumuz için zordur ancak unutmayın ki her bireyin metabolizma ve yaşam tarzı özellikleri farklıdır, o nedenle uzun süreli başarı için mutlaka kişiye özel uyarlamalar yapılmalıdır.

Ancak temel kural herkes için aynıdır: Kilo vermek için, metabolizmanızın çalışması ve günlük aktivitelerinizde kullandığınızdan daha az kalori almak zorundasınız!

 Verilen kiloları geri almamak için öneriler
-Önce kendinize şu sorularısorun:

“Beni kilo vermek ve verilenleri geri almamak konusunda en çok motive eden nedir?” veya “Yaşam boyu sürdürebileceğim yeni alışkanlıklar oluşturabilir miyim?”, “Benim için zayıflamanın ödülü ne olacak, ben bu ödülü gerçekten istiyor muyum?”
-Önünüze gerçekçi hedefler koyun:Haftada 0.5-1 kg vermek gibi.
-Alınan kaloriler ile harcadığınız enerji arasındaki dengeyi koruyun.
-Hedefe adım adım yaklaşın:Hareketsiz yetişkinlerin çoğunun genelde günde 2,500 – 3,500 adım attıklarıbelirlenmiştir, hedefinizi yavaş yavaş günde 10,000 adım ve üzerine çıkarın. Ne kadar çok adım atarsanız o kadar iyi!

-Gıda alışverişi yaparken bilinçli olun. Tok karnına ve mutlaka önceden bir liste yaparak alışverişe çıkın. Mutlaka gıda ürünlerinin üzerindeki beslenme değerlerini okuyun. Seçtiğiniz diyet planında yer almayan gıda ürünlerini satın almayın.

-Not tutun.
-Ne tip yiyecekler tüketiyorsunuz?
-Kaç kalori alıyorsunuz?
-Ne kadar hareket ediyorsunuz?
-Daha az tartılın. Hergün baskülün üzerine çıkmayın. Haftada bir tartılın yeter. Kaybettiğiniz kiloların yerine cm’leri ölçmek daha gerçekçi bir yaklaşımdır.

-Önceden plan yapın. Yemeklerinizi, tatillerinizi hatta ne zaman fazla kaçıracağınızı bile planlayın.

 Beslenme ve Yaşam Tarzı Önerileri

Kalp hastalıklarına karşı mücadelede en güçlü silahlarınızın sağlıklı beslenme ve yaşam tarzı alışkanlıklarıolduğunu aklınızdan çıkarmayın. Gözünüzü korkutmayın, bunlar sandığınız kadar zor olmayabilir!

1. Harcadığınız kalori miktarı, en azından aldığınız kalorilere eşit olsun!
İşe, kilonuzu korumak için almanız gereken günlük kalori miktarını belirleyerek başlayın. Bu, cinsiyet, yaş ve günlük fiziksel aktivite düzeyine göre belirlenir. Bir günde yakabileceğinizi düşündüğünüzden daha fazla kalori almayın. Aldığınız kalorileri karşılamak için fiziksel aktivitenizi artırın. Haftanın birkaç günü ya da en iyisi her gün en az 30 dakika ılımlı düzeyde egzersiz yapın. Eğer bir seferde 30 dakikayı tamamlayamazsanız, 10 ar dakikalık 3 seans şeklinde yapmayı deneyin.

2. Tüm besin gruplarından besin değeri yüksek gıdalar tüketin.
Besin değeri yüksek gıdalar; vitamin, mineral, lif (posa) ve diğer besinsel unsurlardan zengin, ancak kalorisi düşüktür. Gereken tüm besinsel unsurlarıalabilmeniz için sebze, meyve, tam taneli tahıl ürünleri ve yağsız ya da az yağlı süt ürünlerini daha sık yemelisiniz.
Sebze ve meyvelerin vitamin, mineral ve lif içeriği yüksek, kalorisi ise düşüktür. Farklı sebze, meyve çeşitlerini tüketerek hem kilonuzu hem de normal kan basıncınızı koruyabilirsiniz.

İşlenmemiş tam taneli tahıl ürünleri, kan kolesterolünüzü düşürmeye yardımcı liflerden zengindir ve tokluk hissi verdikleri için kilonuzu korumanıza yardımcı olur.

Haftada en az iki defa balık yiyin. Omega-3 yağ asidleri denilen çoklu doymamış yağ asidlerinden zengin, somon, alabalık gibi yağlıbalıkların tüketilmesi koroner arter hastalığına bağlı ölüm riskini azaltabilir.

 Beslenmenizde aşağıdaki önerileri mutlaka dikkate alın:
* Yağsız dana ve koyun etleri ve derisi çıkarılmış kümes hayvanı etlerini seçin ve doymuş (tereyağ) veya trans yağ (katı margarin) katmadan pişirin.

*Yağsız (%1) süt ürünlerini tercih edin.

*Margarin ile pişirilmiş gıdaları tüketmeyin. Günde 300 miligramdan az kolesterol almaya çalışın.

*Şeker ilave edilerek yapılmış yiyecek ve içeceklerden uzak durun.

*Az tuzlu yemekler yiyin. Günlük sodyum alımınız 2300 miligramdan az olmalıdır.

*Alkolden uzak durun.

Ayrıca, sigara ve diğer tütün ürünlerini kullanmayın ve tütün dumanından uzak durun.

 Bir sonraki sayımızda yine kalp sağlığı için“düzeltilebilir” risk faktörlerinden olan “sigara” konusunu ele alacağız.

 Yorumlarınız ve sorularınız icin e-mail adresim: harunuzel73@yahoo.com

Sağlıklı günler dileğiyle
Dr. Harun Uzel
Kardiyoloji-Dahiliye

KSS-Skövde-Isvec

 


 KuluHaber internet sitelerinde yayınlanan haberler ve köşe yazılarının tüm hakları KuluHaber Yayın Grubuna aittir. Kaynak gösterilerek dahi haberin veya köşe yazısının tamamı yazılı izin alınmaksızın kullanılamaz. Sadece alıntı yapılan haberin veya köşe yazısının bir bölümü, alıntı yapılan habere/yazıya aktif link verilerek kullanılabilir.

Yazara ait diğer köşe yazıları

E-BÜLTEN ABONELİK

YASAL UYARI: Bu site içerisinde yayınlanan yazılardan yazarları sorumludur. Site içerisinden alınan alıntılar kaynak gösterilerek yayınlanabilir. Site içerisinden yapılan yorumlardan yorumu yapan ilgili sorumludur ve sitenin yorumları yayınlama hakkı saklıdır.

Adres : Hakan Akdağ
Tel :+905414910647
Bu site 0.047 saniyede yüklenmiştir. [Hata Bildir]